De 7 basisprincipes van Universal Design
In 1997 formuleerde een groep Amerikaanse academici en professionelen zeven principes voor ‘ontwerpen voor iedereen' of ‘universal design'. De doelstelling daarvan is het vergemakkelijken en veraangenamen van het leven van álle gebruikers.
Principe 1: Bruikbaar voor iedereen
Het ontwerp is bruikbaar voor een verscheidenheid van mensen, elk met eigen beperkingen en mogelijkheden.
Voorbeeld: Fort Napoleon in Oostende werd in 2000 verbouwd tot een voorbeeld van open Vlaams erfgoed.
Principe 2: Flexibiliteit in het gebruik
Het ontwerp is geschikt voor een grote verscheidenheid van voorkeuren en mogelijkheden.
Voorbeeld: Verende schaar voor rechts- en linkshandigen.
Principe 3: Eenvoudig en intuïtief gebruik
Het ontwerp moet goed verstaanbaar zijn, onafhankelijk van de ervaring, kennis, taalkennis of mate van concentratie van de gebruiker.
Voorbeeld: Medicijnflesje met grote ergonomische schroefdop. De aanwezige groef in de dop kan op een vast element geplaatst worden voor hulp bij openen en sluiten.
Principe 4: Begrijpelijke informatie
De noodzakelijke informatie wordt efficiënt gecommuniceerd naar de gebruikers, los van omgevingsomstandigheden en zintuiglijke of cognitieve capaciteiten van de gebruikers.
Voorbeeld: Povinciehuis Vlaams-Brabant, Leuven. Toegangen tot de vergaderlokalen zijn contrastrijk en duidelijk gemarkeerd.
Principe 5: Marge voor vergissingen
De gevaren en ongewenste resultaten van verkeerde handelingen en onbewuste acties worden beperkt.
Voorbeeld Vast glazen wanden beschermen reizigers op het perron van de metrolijn in Kopenhagen. Automatische schuifdeuren openen gelijktijdig op het perron en metrostel.
Principe 6: Beperkte inspanning
Het ontwerp kan efficiënt en comfortabel gebruikt worden met een minimale inspanning.
Voorbeeld. De mengkraan is makkelijk met een hand te bedienen, maar ook met een elleboog, voorarm of gesloten hand.
Principe 7: Geschikte afmetingen en gebruiksruimten
Passende maten en ruimtes worden voorzien voor het bereiken, betreden en/of grijpen en voor het gebruiken. Dit is onafhankelijk van lichaamslengte, gestalte of mobiliteit van de gebruikers.
Voorbeeld: Museum Louvre, Parijs. Het cilindrische liftplatform in de open kern van de spiraaltrap helpt museumbezoekers naar boven en beneden. Bovendien ziet het geheel er architecturaal aantrekkelijk uit voor zowel trap- als liftgebruikers.
